Analiza skutków ekonomicznych i społecznych funkcjonowania biogazowni rolniczych jest trudna do skwantyfikowania. W stosunkowo łatwy sposób można oszacować liczbę osób bezpośrednio zatrudnionych w biogazowniach, w Polsce wynosi około 5 zatrudnionych na 1 MWe zainstalowanej mocy (bieżącą obsługa, dozowanie substratów, suszenie pofermentu, dozór instalacji). Szacując wpływ użytkowania energii ze źródeł odnawialnych na rynek pracy należy uwzględnić ich wpływ stymulujący powstawanie nowych stanowisk pracy w energetyce odnawialnej i instytucjach ją obsługujących. Nowe miejsca pracy powstają bezpośrednio przy montażu i użytkowaniu instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii, oraz są pośrednio generowane przez rozwój energetyki odnawialnej, na przykład [Ekonomiczne 2000]:

• w produkcji urządzeń przetwarzających energię ze źródeł odnawialnych na nośniki wykorzystywane w sferze produkcji, usługach i konsumpcji;
• w sprzedaży produkowanych w kraju lub importowanych urządzeń i technologii;
• w ewentualnym eksporcie urządzeń i technologii;
• w produkcji, przygotowaniu i sprzedaży biopaliw;
• w produkcji oraz imporcie lub eksporcie urządzeń pomiarowych i elektronicznych wykorzystywanych w energetyce odnawialnej;
• w rozbudowie istniejących sieci energetycznych, oraz w produkcji materiałów i urządzeń potrzebnych do ich rozbudowy (np. kabli i transformatorów dla sieci elektroenergetycznych);
• w usługach dla przedsiębiorstw, np. konserwacja urządzeń, usługi konsultingowe i finansowe, w administracji publicznej wydającej pozwolenia na budowę i nadzorującej pracę instalacji;
• nowe stanowiska pracy generowane przez konsumpcję dochodów nowozatrudnionych pracowników energetyki odnawialnej.

Z raportu „Pracując dla Klimatu” [2011], wynika że w sektorze produkcji energii z biogazu, w 2020 roku znalazłoby zatrudnienie 60 tys. osób, a w 2030 roku 90 tys. osób, przy założeniu, że zostaną zrealizowane prognozy wynikające z „Polityki energetycznej Polski do 2030 roku” [Polityka 2009]. Oznaczałoby to, że 1 MWe zainstalowanej mocy w biogazowni pośrednio przyczynia się do utworzenia 70 miejsc pracy.

Stosunkowo łatwymi do wyceny są bezpośrednie korzyści, które uzyskują dostawcy substratów a także gminy z tytułu podatku od nieruchomości. W Polsce najczęściej stosowanymi substratami w biogazowniach były: gnojowica, kiszonka z kukurydzy i produkty uboczne z przemysłu rolno-spożywczego (tab. 1). Ceny substratów, głownie produktów ubocznych (gnojowica, pozostałości z przemysłu owocowo-warzywnego) zależą od regionu, w niektórych przypadkach mogą być pozyskiwane po kosztach transportu. Dla poprawy efektywności procesów fermentacyjnych w większości biogazowni stosowana jest kiszonka z kukurydzy, której koszty pozyskania są najwyższe i oscylują w granicach 90-120 zł/t. Analizując literaturę przedmiotu [Curkowski 2011, Jóźwiak 2011] można wnosić, że koszty pozyskania substratów dla biogazowni o mocy 1 MWe wynoszą około 1 mln zł (bez kosztów transportu). Tak więc ta kwota trafia rocznie do rolników lub przedsiębiorstw przemysłu rolno-spożywczego.

Tabela 1. Surowce zużyte do produkcji biogazu rolniczego w latach 2011 - 2013

Źródło: Opracowanie własne na podstawie informacji uzyskanych w Agencji Rynku Rolnego.

Literatura

1. Curkowski A, Onisze-Popławska A. 2011: Analiza porównawcza opłacalności ekonomicznej biogazowni rolniczej i utylizacyjnej. Forum eksploatatora, maj/czerwiec 2011.
2. Ekonomiczne i prawne aspekty wykorzystania odnawialnych źródeł energii w Polsce. Europejskie Centrum Energii Odnawialnej oraz Instytut Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa, Warszawa 2000, s. 109-114.
3. Grzebisz W., Przygocka-Cyna K., Łukowiak R.2009: Rolnicze zagospodarowanie odpadu pofermentacyjnego z biogazowni rolniczej – ograniczenia i skutki. W: Odnawialne źródła energii nowym wyzwaniem dla obszarów wiejskich w Polsce. Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA, Warszawa, s. 21-28.
4. Jóźwiak M. 2011: Ekonomika biogazowi, nakłady inwestycyjne, koszty, strumienie dochodów. Biogazownie rolnicze - mity i fakty. FDPA Warszawa, s. 67-77.
5. Kierunki rozwoju biogazowni rolniczych w Polsce w latach 2010-2020. Ministerstwo gospodarki, Warszawa 2010.
6. Kłos M. 2012: Generacja rozproszona w krajowym systemie elektroenergetycznym – korzyści i problemy. W: Generacja rozproszona w nowoczesnej polityce energetycznej – wybrane problemy i wyzwania. NFOŚiGW, s. 29-33.
7. Korycińska A.2009: Stan rozwoju sektora bioenergii. W: Odnawialne źródła energii nowym wyzwaniem dla obszarów wiejskich w Polsce. Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA, Warszawa, s. 6-16.
8. Polityki energetyczna Polski do 2030 roku. Ministerstwo gospodarki, Warszawa 2009.
9. Pracując dla klimatu. Zielone miejsca pracy w Polsce. Greenpeace Polska. 2011.
10. Schumacher E. F. 1981: Małe jest piękne. PIW Warszawa, s. 198-199.
11. Smith J. 2002: Distributed generation coming into focus. Power Engineering nr 4.
12. Żmuda K. 2009:Potencjał biomasy do produkcji biogazu rolniczego w Polsce. W: Odnawialne źródła energii nowym wyzwaniem dla obszarów wiejskich w Polsce. Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA, Warszawa, s. 17-20.