Proces ten jest wieloetapowy, zintegrowany z cyklem inwestycyjnym, polegający na określeniu potencjalnych, znaczących konsekwencji planowanych przedsięwzięć dla środowiska przyrodniczego i kulturowego, zdrowia ludzkiego a także walorów społeczno – ekonomicznych oraz na efektywnym wykorzystywaniu zgromadzonych w jego trakcie informacji podczas podejmowania odpowiednich decyzji

• jest prawnym instrumentem ochrony środowiska;
• jest prewencyjnym instrumentem ochrony środowiska,
  wspomagającym proces podejmowania decyzji w odniesieniu do planowanych przedsięwzięć mogących wywierać znaczący wpływ na środowisko;
• jest narzędziem umożliwiającym pełną i obiektywną
  identyfikację możliwych zagrożeń, zmniejszającym ryzyko popełniania błędów, pozwalającym chronić zasoby naturalne, przeciwdziałać degradacji środowiska i chronić zdrowie ludzi;
• umożliwia identyfikację istotnych skutków środowiskowych, jakie mogą powstać
  w poszczególnych fazach realizacji planowanego przedsięwzięcia a w konsekwencji podejmowanie już na etapie planowania, projektowania a następnie realizacji przedsięwzięcia, przemyślanych i odpowiednio dobranych działań mających na celu eliminowanie wszystkich negatywnych skutków środowiskowych lub ich ograniczanie, jeżeli pełne zapobieganie nie jest możliwe;